ราคาต่อหน่วยคืออะไร? — คู่มือซื้อของชำให้ฉลาดขึ้น

24 พฤษภาคม 2026 · โดย Nipitphand · อ่าน ~4 นาที

"ราคาต่อหน่วย" คือเครื่องมือที่ร้านค้าตามกฎหมายต้องแสดงบนป้ายราคา แต่คนส่วนใหญ่ไม่รู้ว่ามันคืออะไร อ่านยังไง หรือจะเอาไปใช้ประโยชน์ได้จริงในชีวิตประจำวันอย่างไร — บทความนี้จะอธิบายตั้งแต่ต้นจนจบ

ราคาต่อหน่วยคืออะไร?

ราคาต่อหน่วย (Unit Price หรือ Price per Unit) คือราคาของสินค้าที่คำนวณต่อหน่วยมาตรฐาน เช่น ต่อมิลลิลิตร ต่อกรัม หรือต่อชิ้น เพื่อให้เปรียบสินค้าขนาดต่างกันได้อย่างเป็นธรรม

ตัวอย่างง่ายๆ:

• ราคาต่อ ml — ใช้เปรียบน้ำดื่ม น้ำอัดลม แชมพู น้ำยาล้างจาน
• ราคาต่อ g (กรัม) — ใช้เปรียบข้าวสาร น้ำตาล โยเกิร์ต ชีส
• ราคาต่อชิ้น — ใช้เปรียบทิชชู่ แผ่นอนามัย แก้วกระดาษ

สูตรคำนวณมีเพียงสูตรเดียว: ราคาต่อหน่วย = ราคารวม ÷ ปริมาณรวม

ทำไมถึงสำคัญ?

สมมติคุณยืนอยู่หน้าชั้นน้ำดื่มในซูเปอร์มาร์เก็ต เห็นสองตัวเลือก:

• น้ำดื่ม 600 ml ราคา 7 บาท
• น้ำดื่ม 1.5 ลิตร (1,500 ml) ราคา 15 บาท

ขวดใหญ่ดูถูกกว่า — แต่จริงๆ แล้ว?

ในตัวอย่างนี้ขวดใหญ่ถูกกว่าจริง แต่ถ้าขวดใหญ่ราคา 18 บาท แทนที่จะเป็น 15?

นี่คือเหตุผลที่ต้องคำนวณทุกครั้ง — ราคารวมบนป้ายโฆษณาหลอกตาเราได้ง่ายมาก

วิธีอ่านป้ายราคาในซูเปอร์มาร์เก็ต

ซูเปอร์มาร์เก็ตชั้นนำในไทยบางแห่งแสดงราคาต่อหน่วยบนป้ายชั้นวางสินค้าแล้ว โดยจะระบุเล็กๆ ว่า "X บาท/100 ml" หรือ "X บาท/kg" ใต้ราคาหลัก

• มองหาตัวเลขตัวเล็ก — มักอยู่ด้านล่างซ้ายของป้ายราคา
• เช็กหน่วยให้ตรงกัน — บางป้ายใช้ต่อ 100ml บางป้ายใช้ต่อ 1L ต้องปรับให้ตรงกันก่อนเปรียบ
• บางร้านไม่แสดง — ร้านสะดวกซื้อหรือร้านเล็กส่วนใหญ่ไม่มีป้ายราคาต่อหน่วย ต้องคำนวณเอง

วิธีที่ง่ายที่สุดคือถ่ายรูปป้ายราคาแล้วใช้แอปคำนวณ แทนที่จะพยายามหารเลขในหัวกลางห้างที่วุ่นวาย

กรณีที่ราคาต่อหน่วยเข้าใจผิดได้

แม้แต่ราคาต่อหน่วยก็ยังมีกับดักที่ต้องระวัง:

ของแถมในแพค

แพค "12 ชิ้น + แถม 2 ชิ้น" จริงๆ มี 14 ชิ้น แต่ป้ายราคาบางแห่งคำนวณราคาต่อหน่วยจาก 12 ชิ้นเท่านั้น ทำให้ดูถูกกว่าความเป็นจริง ต้องหารด้วยจำนวนชิ้นจริงรวมของแถมเสมอ

น้ำหนักบรรจุภัณฑ์

ชิปส์ มันฝรั่งอบกรอบ หรือของขบเคี้ยวที่มีอากาศในถุง — น้ำหนักที่แสดงบนซองคือน้ำหนักสุทธิของอาหาร ไม่ใช่น้ำหนักรวมถุง จึงเปรียบกันได้ปกติ แต่บางครั้งขนาดถุงใหญ่กว่าทำให้รู้สึกว่าได้เยอะกว่าที่เป็นจริง

สินค้าระหว่างโปรโมชั่น

เมื่อมีโปรโมชั่น เช่น "ซื้อ 2 ลด 20%" ราคาต่อหน่วยที่แสดงบนป้ายอาจยังเป็นราคาปกติ ต้องคำนวณราคาต่อหน่วยหลังหักโปรโมชั่นเองเสมอ

สินค้าต่างหน่วย

น้ำส้มแบรนด์ A บอก 1L แต่แบรนด์ B บอก 1 kg — อาหารเหลวมักมีความหนาแน่นใกล้เคียงน้ำ แต่ก็ไม่เท่ากันทุกครั้ง การเปรียบต้องใช้หน่วยเดียวกัน ซึ่งบางครั้งทำให้ยุ่งยาก

สรุปวิธีใช้ราคาต่อหน่วยให้เป็นนิสัย

1. เปรียบทุกครั้งที่มีสองขนาด — ใช้เวลาไม่ถึง 30 วินาที แต่อาจประหยัดได้หลายร้อยบาทต่อเดือน
2. จำสูตรหลัก — ราคา ÷ ปริมาณ = ราคาต่อหน่วย ทำซ้ำในใจจนชิน
3. อย่าดูแค่ราคาสติกเกอร์ — ตัวเลขบนป้ายโฆษณาออกแบบมาให้ดึงดูด ราคาต่อหน่วยต่างหากที่บอกความจริง
4. ใช้แอปช่วย — เมื่อต้องเปรียบหลายสินค้าพร้อมกัน DealCheck จัดการให้ครบในที่เดียว

ข้อจำกัดข้อเดียวของวิธีนี้: บางอย่างไม่มีตัวเลขให้หาร

ทุกอย่างในคู่มือนี้ตั้งอยู่บนสมมติฐานเดียว คือเรารู้ปริมาณของสินค้า ซึ่งกับของบรรจุเสร็จก็อ่านจากป้ายได้ตรง ๆ แต่พอเจอสามกรณีนี้เข้า สูตรราคาต่อหน่วยจะใช้ไม่ได้ทันที

• ของตวงขายหรือแบ่งขาย — ถั่ว งา พริกแห้ง เครื่องเทศ ที่ตักใส่ถุงให้ตามน้ำหนักคร่าว ๆ หรือขายเป็น "ถุงละ 20 บาท" โดยไม่บอกกรัม
• ของที่ต้องเตรียมก่อนใช้ — เนื้อสัตว์ติดกระดูก ผักที่ต้องเด็ดทิ้ง ผลไม้ที่ต้องปอกเปลือก น้ำหนักที่จ่ายเงินกับน้ำหนักที่ได้ใช้จริงต่างกันมาก และต่างไม่เท่ากันในแต่ละชนิด
• ของที่บอกปริมาณเป็นหน่วยของตัวเอง — "1 ช้อนตัก" "1 ฝา" "ซักได้ 30 ครั้ง" ซึ่งเทียบข้ามยี่ห้อไม่ได้เลยจนกว่าจะรู้ว่าหนึ่งหน่วยนั้นหนักเท่าไหร่

ทางออกเหมือนกันหมดคือชั่งครั้งเดียวแล้วจดไว้ ไม่ต้องชั่งทุกครั้งที่ซื้อ พอรู้ว่าถุงถั่วที่ร้านประจำหนักประมาณ 180 กรัม หรือ 1 ตักของโปรตีนผงยี่ห้อนี้คือ 32 กรัม ตัวเลขนั้นก็ใช้ได้ไปตลอด แล้วเอามาเข้าสูตรราคาต่อหน่วยได้เหมือนของบรรจุเสร็จทั่วไป

นี่คือจุดที่เครื่องชั่งครัวคุ้มค่าที่สุด — ไม่ใช่สำหรับทำขนม แต่สำหรับเปลี่ยนของที่เทียบราคาไม่ได้ ให้เทียบได้

เครื่องชั่งดิจิทัลสแตนเลส 5 กก. ละเอียด 0.1 กรัม อ่านค่าได้ทั้งกรัม/ออนซ์/มล. และมีปุ่ม Tare สำหรับหักน้ำหนักภาชนะออก — จำเป็นเวลาชั่งของที่ต้องใส่ชามหรือถุง ฿130 บน Shopee →

ลิงก์พาร์ทเนอร์ — ถ้าคุณสั่งซื้อผ่านลิงก์นี้ DealCheck ได้ค่าแนะนำเล็กน้อยโดยที่คุณจ่ายราคาเท่าเดิม เราแนะนำเพราะมันคือเครื่องมือที่ใช้กับวิธีคิดในบทความนี้ได้จริง ไม่ใช่เพราะค่าแนะนำ ราคาอาจเปลี่ยนแปลงตามร้าน