วางแผนงบซื้อของชำรายเดือนให้ไม่บานปลาย — ทำได้จริง

29 พฤษภาคม 2026 · โดย Nipitphand · อ่าน ~4 นาที

คนไทยในกรุงเทพและปริมณฑลใช้จ่ายค่าของชำเฉลี่ย 3,000–8,000 บาทต่อเดือน ขึ้นอยู่กับขนาดครอบครัวและนิสัยการซื้อ แต่หลายคนไม่รู้ตัวเลขที่แท้จริงของตัวเอง และไม่รู้ว่ากำลังรั่วเงินไปกับอะไรบ้าง บทความนี้มี framework ที่ทำได้จริงในการจัดงบและลดค่าของชำโดยไม่กระทบคุณภาพชีวิต

รู้จักตัวเองก่อน — ตอนนี้ใช้เท่าไร?

ก่อนจะวางแผนงบ ต้องรู้ก่อนว่าตัวเองใช้เงินค่าของชำเท่าไรต่อเดือน วิธีหาตัวเลขนี้:

• ดูจาก mobile banking app — กดดู statement ย้อนหลัง 3 เดือน หาทุก transaction ที่เป็นซูเปอร์มาร์เก็ต ตลาด หรือร้านสะดวกซื้อ บวกรวมกัน
• เก็บสลิปไว้ 1 เดือน — เก็บทุกใบ ทั้งซูเปอร์ ตลาด เซเว่น แล้วบวกรวมสิ้นเดือน
• ใช้ spreadsheet ง่ายๆ — แค่บันทึกทุกครั้งที่ซื้อ ไม่ต้องละเอียดมาก แค่จำนวนเงินและสถานที่

สาเหตุที่ต้องทำขั้นตอนนี้ก่อนคือ งบที่ดีต้องมาจากข้อมูลจริง ไม่ใช่การเดา ถ้าคุณตั้งงบ 3,000 บาท แต่ตอนนี้ใช้อยู่ 6,000 บาท การลดครึ่งหนึ่งในทันทีจะทรมานมากและเลิกทำในสัปดาห์ที่สอง

แยกหมวดหมู่ค่าใช้จ่าย

ของชำไม่ได้มีแค่อาหาร ลองแบ่งเป็น 4 หมวดหลัก:

• ของสด — ผัก ผลไม้ เนื้อสัตว์ อาหารทะเล ไข่ นม ของใช้สดใหม่
• ของแห้ง / กึ่งสำเร็จรูป — ข้าวสาร น้ำมัน น้ำตาล เครื่องปรุง บะหมี่กึ่งสำเร็จรูป กระป๋อง
• เครื่องดื่ม — น้ำดื่ม น้ำผลไม้ กาแฟ ชา นม
• ของใช้ในบ้าน — ผงซักฟอก น้ำยาล้างจาน กระดาษชำระ แชมพู สบู่

เมื่อรู้ว่าแต่ละหมวดใช้เท่าไร มักพบสิ่งน่าแปลกใจ เช่น ค่าเครื่องดื่มสูงกว่าค่าผักผลไม้ หรือค่าของใช้ในบ้านคิดเป็น 30% ของงบทั้งหมด ซึ่งสูงเกินไปสำหรับครอบครัวขนาด 2 คน

เทคนิคลดค่าของชำ 20–30% โดยไม่รู้สึกอด

1. ซื้อตามรายการเสมอ

เขียนรายการของที่ต้องการก่อนออกไปซื้อทุกครั้ง และซื้อแค่ในรายการ งานวิจัยพบว่าคนที่มีรายการซื้อของจะใช้เงินน้อยกว่าคนที่ไม่มี เฉลี่ย 23% เพราะลด impulse buying ลงได้มาก

2. อย่าไปซื้อของตอนหิว

เรื่องนี้มีงานวิจัยสนับสนุนชัดเจน คนที่ไปซื้อของตอนหิวจะซื้อสินค้าที่ไม่ได้ตั้งใจจะซื้อมากกว่าปกติ 30–60% โดยเฉพาะขนม อาหารสำเร็จรูป และเครื่องดื่มที่ราคาแพง

3. ใช้ของในบ้านให้หมดก่อนซื้อใหม่

ก่อนไปซื้อของ เปิดตู้เย็นและตู้เก็บของแห้งดูก่อน มักมีสิ่งที่ต้องใช้ก่อนให้หมด เช่น ซอสที่เปิดค้างไว้ ผักที่ต้องรีบกิน การทำ "pantry audit" เดือนละครั้งช่วยลดของเน่าเสียและการซื้อซ้ำโดยไม่จำเป็น

4. เปรียบราคาต่อหน่วยเสมอ

ไม่ว่าจะซื้อน้ำมัน นม หรือน้ำยาล้างจาน การดูว่าขนาดไหนราคาต่อ ml ถูกกว่าจะช่วยได้มากกว่าการดูว่าขวดไหนถูกกว่า บางทีขวดเล็กถูกกว่าขวดใหญ่ต่อ ml เพราะมีโปรโมชั่น

5. กำหนดวันช้อปปิ้งประจำสัปดาห์

แทนที่จะแวะซื้อทุกวัน ให้ซื้อรวมสัปดาห์ละครั้งหรือสองครั้ง การไปร้านบ่อยๆ มักทำให้หยิบของที่ไม่ได้ต้องการเพิ่มทุกครั้ง

ตัวอย่างงบ 4,000 บาท/เดือน สำหรับ 2 คน

งบนี้สามารถยืดหยุ่นได้ตามวิถีชีวิต เช่น ถ้าทำอาหารกินเองทุกมื้อ หมวดของสดอาจสูงขึ้น แต่ค่าอาหารนอกบ้านลดลงมากกว่า

วิธีติดตามงบให้ได้จริง

การทำแบบนี้ทำให้เห็นภาพชัดว่าแต่ละสัปดาห์ควรใช้เท่าไร และปรับได้ทันถ้าเริ่มเกินงบ แทนที่จะรู้ตัวก็ต่อเมื่อสิ้นเดือนแล้วบัตรเดบิตว่าง

App และเครื่องมือที่ช่วยได้

• DealCheck — เปรียบราคาต่อหน่วยในร้านทันที ช่วยเลือกว่าขนาดไหน แบรนด์ไหน คุ้มกว่ากัน ลดค่าใช้จ่ายในแต่ละรายการ
• Mobile banking app — ดู transaction ย้อนหลังเพื่อ track ว่าใช้เท่าไรแต่ละเดือน
• Google Sheets / Notes — บันทึกรายการสิ่งที่ต้องซื้อก่อนออกจากบ้าน
• ฟีเจอร์ถ่ายรูปสลิปในแอปธนาคาร — บางแอปช่วยจัดหมวดหมู่ค่าใช้จ่ายให้อัตโนมัติ

เป้าหมายที่ทำได้จริง: ลด 20% ใน 3 เดือน

แทนที่จะพยายามลดค่าของชำ 50% ในทันที ลองตั้งเป้าลดทีละ 10% ต่อเดือน:

• เดือน 1: Track รายจ่ายทุกอย่าง รู้ตัวเลขจริง เปลี่ยนสินค้าแห้ง 3–5 อย่างเป็น store brand
• เดือน 2: เริ่มซื้อตามรายการอย่างเคร่งครัด ลด impulse buying ลงทำ pantry audit ก่อนซื้อทุกครั้ง
• เดือน 3: เปรียบราคาต่อหน่วยทุกครั้ง ใช้ DealCheck หาดีลที่ดีกว่า เริ่มซื้อของแห้งแบบ bulk เมื่อคุ้มค่า

แนวทางแบบค่อยๆ ปรับนี้มีโอกาสสำเร็จมากกว่าการตัดงบแบบรุนแรง เพราะสร้างนิสัยใหม่แทนที่จะบังคับตัวเองชั่วคราว